صندلیهای خالی، آرزوهای ناتمام
صندلیهای خالی در دانشگاهها، تصویر تلخی از آرزوهای ناتمام جوانان خراسان شمالی است نسلی که با مدرک تحصیلی وارد جامعه شده، اما فرصت استفاده از مهارتها و دانش خود را ندارد و در انتظار فرصتی است که شاید هرگز فرا نرسد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رازوجرگلان به نقل از ایرنا صندلیهای خالی در دانشگاهها و شغلهای خالی در بازار کار تصویری آشنا برای بسیاری از جوانان خراسان شمالی است.
با افزایش تعداد فارغالتحصیلان دانشگاهی که رشته تحصیلیشان با نیازهای بازار کار همخوانی ندارد، بخش قابل توجهی از دانشآموختگان یا بیکار هستند و یا در مشاغلی فعالیت میکنند که هیچ ارتباطی با تخصصشان ندارد.
این وضعیت نه تنها مانع رشد اقتصادی و اجتماعی استان میشود، بلکه استقلال اقتصادی و توانمندی نسل جوان را به تاخیر میاندازد.
به گفته کارشناسان، این پدیده ریشه در ترکیبی از عوامل دارد؛ از سیستم آموزشی تئوریمحور، هدایت تحصیلی نادرست، ضعف مهارتمحوری و ارتباط ناکافی دانشگاهها با صنایع گرفته تا ساختار ناکارآمد بازار کار و محدودیت فرصتهای شغلی دارد.
آموزش عالی؛ پلی به سوی توسعه یا مسیر بیپایان مدرک؟
آموزش عالی در دنیای امروز نقش موثری در رشد و بالندگی نیروی انسانی دارد، زیرا هم سطح درآمد و رفاه جامعه را ارتقا میدهد و هم ارزشآفرینی اقتصادی ایجاد میکند و با این حال، ورود به دانشگاه به تنهایی تضمینکننده اشتغال نیست.
در استان خراسان شمالی حدود ۳۰ هزار دانشجو در ۳۳ مرکز آموزشی شامل دانشگاههای دولتی، آزاد، غیرانتفاعی، پیام نور، فنی و حرفهای، جامع علمی و کاربردی و فرهنگیان زیر نظر ۵۲۱ عضو هیات علمی تحصیل میکنند و بیش از ۷۰۰ استاد و عضو هیات علمی در دانشگاههای استان فعالیت علمی دارند.
این توان علمی قابل توجه، اگر با نیازهای جامعه همسو نشود، تنها به اخذ مدارک تحصیلی منجر میشود.
رییس دانشگاه آزاد اسلامی خراسان شمالی پدیده «صندلی خالی – شغل خالی» را تناقضی آشکار در استان توصیف کرد و گفت: آموزش عالی و صنعت، دو مسیر متفاوت را میروند و این جدایی، ریشه اصلی بیکاری تحصیلکردگان است.
غلامرضا کاظمی بیان کرد: بسیاری از فارغالتحصیلان توان حل مسئله، مهارتهای نرم، تجربه عملی و توانمندیهای فنی لازم را ندارند و این کمبود مهارت مانع ورودشان به بازار کار میشود.
انتخاب رشته تحصیلی؛ علاقه یا نیاز جامعه؟
استاد دانشگاه بجنورد نیز معتقد است که برای اینکه یک فارغالتحصیل بتواند شغل مناسبی ایجاد کند، لازمه آن مهارت است. سیستم آموزشی از پایه ایراد اساسی دارد؛ بیش از حد تئوریمحور است و کمتر به مهارتهای عملی توجه میشود.
یحیی نیکدل افزود: بسیاری از دانشجویان پس از اخذ مدرک، تنها مدرک دریافت کردهاند و توانایی عملی برای ورود به بازار کار ندارند.
وی تاکید کرد که هدایت تحصیلی باید بر اساس نیازهای جامعه و تخصصها صورت گیرد، نه صرفا بر اساس نمره و علاقه ظاهری و رشتههای فنی و حرفهای باید واقعی و مهارتمحور و نه مدرکمحور باشند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: همچنین زیرساختها و امکانات آموزشی باید فراهم شود تا دانشآموختگان بتوانند ایدهها و پروژههای خود را از مرحله آزمایشگاهی به تولید انبوه برسانند.
مهارتمحوری؛ کلید کاهش بیکاری
رییس دانشگاه کوثر بجنورد، مهارتمحوری را راهکار اصلی کاهش بیکاری میداند و افزود: دانشآموخته فاقد مهارت، آسیب اقتصادی و اجتماعی جدی برای جامعه محسوب میشود. تنها مدرک دانشگاهی کافی نیست و دانشجویان باید با مجموعهای از مهارتهای فنی، فرهنگی، اجتماعی و فناورانه وارد جامعه شوند.
محبوبه معینمقدسی تاکید کرد: درسهای مدرسه و دانشگاه باید بر مبنای مهارتمحوری طراحی شوند تا حلقههای دانش و صنعت به یکدیگر متصل شوند.
سرپرست دانشگاه ملی مهارت واحد خراسانشمالی نیز آموزشهای مهارتی را گام اصلی در تحول دانشگاه به نهاد جامعهمحور دانست و عنوان کرد: مهارت یعنی درهمآمیختگی اطلاعات و شناخت فرد از یک موضوع و توانایی بهکارگیری عملی آن.
ابراهیم محمدی رازی افزود: آموزشهای فنی و مهارتی، زمینه تحقق اطلاعات تئوری و ایجاد فرصتهای شغلی را فراهم میکند.
شکاف میان آموزش و بازار کار
رازی در ادامه افزود: مشکل اشتغال چندبعدی است؛ بازار کار ساختاری ناکارآمد دارد، صنایع بزرگ کمشمارند، بخش خصوصی امنیت سرمایهگذاری کافی ندارد و بسیاری از جوانان هنوز تصور میکنند مسیر موفقیت شغلی فقط از استخدام دولتی میگذرد. در حالی که ظرفیتهای بخش خصوصی، گردشگری، کشاورزی دانشبنیان و کسبوکارهای دیجیتال بسیار گسترده است.
وی معتقد است که تنها با حرکت به سمت آموزشهای پروژهمحور، کارورزی واقعی و کارآفرینی میتوان شکاف میان آموزش و نیازهای بازار کار را پر کرد.
رییس دانشگاه ملی مهارت خراسان شمالی گفت: دانشگاهها نیز باید نقش فعالتر و مسئولانهتری بپذیرند؛ ایجاد مراکز مهارتآموزی، تأسیس شرکتهای دانشبنیان، تقویت تعامل با صنعت و هدایت دانشجویان به سمت کارآفرینی از جمله اقداماتی است که در واحد بجنورد در حال اجراست.
جمعبندی
صندلیهای خالی در دانشگاهها و شغلهای خالی در بازار کار، چالشی جدی برای توسعه استان است. تحصیل بدون مهارت، تنها مدرک تحصیلی به دست میدهد که گاهی روی میز باقی میماند و دانشآموخته را به بنبست میرساند.
کارشناسان، اساتید و روسای دانشگاهها بر ضرورت همسو کردن رشتههای تحصیلی با نیازهای جامعه، هدایت تحصیلی صحیح، تقویت آموزشهای مهارتی و ایجاد فرصتهای شغلی تاکید دارند.
تنها با اصلاح ساختار نظام آموزشی، پرورش مهارتهای عملی، تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت و ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری و کارآفرینی میتوان چرخه معیوب «صندلی خالی – شغل خالی» را در استان خراسان شمالی اصلاح و آینده شغلی جوانان را تضمین کرد.
اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت میکند.