جهشی کمی در سایه کمبودها

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رازوجرگلان به نقل از ایرنا در میان دغدغه‌های هر روز و شتاب زندگی، گاهی فراموش می‌کنیم که پشت هر آمار و جدول سلامت، داستان انسان‌هاست؛ کسانی که با دل و دقت، برای آرامش و تندرستی دیگران تلاش می‌کنند.

سلامت تنها یک عدد در گزارش‌ها نیست، بلکه نشانه‌ای از زندگی، امید و پیوند میان مردم و افراد متعهد است.

گزارش عملکرد ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ نسبت به ۱۴۰۳، روایت پیشرفت آرام اما پیوسته‌ای در مسیر بهبود کیفیت خدمات سلامت خانواده، کودکان، نوجوانان و جمعیت جوان کشور است، تلاشی که با وجود کمبودها و چالش‌ها، نشان می‌دهد نظام سلامت ایران همچنان با اراده و دلسوزی در حال رشد است.

این گزارش، بیش از آنکه مجموعه‌ای از اعداد باشد، روایت گام‌های کوچک اما موثر انسان‌هایی است که هر روز برای تحقق جامعه‌ای سالم‌تر تلاش می‌کنند، تلاشی که ثمره‌ آن را در لبخند کودکان، آرامش والدین و امید نسل جوان می‌توان دید.

مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده علوم پزشکی خراسان‌شمالی می گوید: در بیشتر بخش ها شاهد افزایش خدمات ارایه‌ شده در سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل هستیم که دلایل این رشد پایش مستمر، تعیین حد انتظار مراقبت و تسهیل دسترسی به خدمات تشخیصی است.

محدثه معصومی می افزاید: نخستین نشانه‌های پیشرفت را باید در ۲ گروه مهم سنی یعنی میانسالان و سالمندان جست‌وجو کرد.

وی در خصوص سلامت میانسالان می گوید:‌ شمار خدمات از ۹۷ هزار و ۷۱۶ خدمت به ۱۲۹ هزار و ۱۸۲ خدمت در سالجاری رسیده است که افزایش بیش از ۳۰ درصد را نشان می دهد.

معصومی ادامه داد: این افزایش حاصل توسعه پایگاه‌های سلامت محلی، افزایش پوشش غربالگری بیماری‌های مزمن و تسهیل دسترسی مناطق روستایی به خدمات آزمایشگاهی است.

مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده علوم پزشکی خراسان‌شمالی می گوید: ارایه خدمات به سالمندان نیز رشد ۱۸ درصدی داشته است به گونه ای که ۳۹ هزار و ۲۰۸ در سال گذشته به ۴۶ هزار و ۳۹۹ خدمت در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.

وی می افزاید: این افزایش بیانگر آن است که رویکرد وزارت بهداشت از نگاه درمانی صرف، به نگاه حمایتی و توانمندسازی تغییر کرده است و تقویت برنامه‌های ارزیابی توان عملکردی، مراقبت‌های تغذیه‌ای و پیشگیری از سقوط از جمله مصادیق این تحول هستند.

در برنامه‌های سلامت نوجوانان و جوانان نیز تغییرات قابل توجهی مشاهده می‌شود.

معصومی می گوید: سلامت نوجوانان نیز با ۷۲ هزار و ۵۸۱ خدمت نسبت به ۶۹ هزار و ۳۴۹ خدمت سال پیش، رشد پنج درصدی را تجربه کرده‌ است.

وی ادامه می دهد: رشد در بخش ارایه خدمات سلامت به جوانان چشمگیرتر است به گونه ای که ۲۹ هزار و ۱۴۵ مورد به ۳۵ هزار و چهار خدمت رسید.

مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده علوم پزشکی خراسان‌شمالی می گوید: خدمات آموزشی سلامت به جوانان شامل سیاست‌های تقویت «سلامت باروری»، مشاوره‌های ازدواج، آموزش‌های پیشگیری از رفتارهای پرخطر و خدمات مراقبتی دوران جوانی بوده است.

شاید تاثیرگذارترین بخش از این گزارش به بخش سلامت کودکان مربوط باشد. در سالجاری بیش از ۸۳۶ هزار خدمت برای کودکان زیر پنج سال ارایه شده است.

هر یک از این خدمات، گام کوچکی در راه اطمینان از رشد سالم‌ترین نسل کشور است که از پایش رشد تا واکسیناسیون، از مشاوره والدین تا مراقبت‌های تغذیه‌ای را شامل می شود.

به گفته معصومی، این تمرکز بر گروه سنی زیر پنج سال، بازتابی از اولویت نظام سلامت در پیشگیری زودهنگام و محوریت سیاست‌های مراقبتی کودکان است.

نوزادان؛ زنگ هشدار جامعه‌ای در مسیر کاهش فرزندآوری

اما در میان این گزارش سراسر رشد، آمار کاهش خدمات سلامت نوزادان از پنج هزار و ۷۵۴ مورد به پنج هزار و ۴۷۳ مورد نیازمند تامل بیشتر است.

گرچه این افت کمتر از پنج درصد است اما معصومی این کاهش عمدتا ناشی از افت نرخ تولد در کشور عنوان می کند.

وی این واقعیت را نشانه‌ای از ضرورت تقویت سیاست‌های تشویقی فرزندآوری، توجه به امنیت اقتصادی خانواده‌ها و بازتعریف حمایت‌های دولت از والدین جوان می داند

معصومی در خصوص خدمات در بخش جوانی جمعیت می گوید: خدمات در این بخش از ۹۶ هزار و ۶۸۶ مورد به ۱۶۱ هزار و ۶۳۵ مورد رسیده یعنی رشد ۶۵ درصدی داشته است.

وی می افزاید: گسترش مراکز مشاوره، تقویت خدمات مراقبتی پیش و پس از ازدواج و افزایش آموزش‌های باروری و فرزندآوری، همه در این آمار نهفته‌اند.

مدیرگروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده علوم پزشکی خراسان‌شمالی می گوید: شاخص مشاوره فرزندآوری نیز با جهش قابل توجهی از ۴۵ درصد به ۷۳.۶ درصد افزایش یافت.

این تغییر، بیانگر آن است که رویکرد سلامت خانواده، از درمان به حمایت اجتماعی و فرهنگی تغییر کرده و توجه به ریشه‌های رفتار جمعیتی، سلامت روان خانواده‌ها و بازگرداندن ارزش فرزندآوری در افکار عمومی است.

برآیند نهایی؛ روایت امید و استقامت

آمارهای دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تنها مروری بر عملکرد نیست بلکه سندی اجتماعی از پویایی نظام سلامت کشور است.

در زمانی که چالش‌های اقتصادی و کمبود نیروی انسانی بسیاری از برنامه‌های ملی را کند کرده، تداوم رشد در بخش‌های سلامت خانواده و جمعیت، نشانه‌ای از پایداری هدف‌محور است.

از کلان‌شهرها تا روستاهای دوردست، مراکز سلامت به‌ رغم فشار کار، چراغ مراقبت را روشن نگه داشته‌اند و این اعداد به ما یادآور می‌شوند که پشت هر «آمار»، انسانی ایستاده است: مادری که با خیال آسوده فرزندش را واکسینه می‌کند، جوانی که با مشاوره درست گام مطمئن‌تری به سوی ازدواج برمی‌دارد و سالمندی که از تنهایی و فراموشی رها شده و دوباره در چرخه مراقبت دیده می‌شود.

اکنون پنج هزار نفر در حوزه سلامت خراسان شمالی خدمت رسانی می کنند و در این استان، ۳۶۰ پزشک عمومی و ۲۵۰ پزشک متخصص فعالیت دارند.

خراسان شمالی در شمالشرق کشور واقع است و ۴۴ درصد از جمعیت آن در روستاها سکونت دارند.